عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
312
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
مس ( كوئيور ) Cuivre فلزى است قرمز خوشرنك داراى بو و طعم مخصوص نامطبوع بسيار چكشخوار و قابل مفتول شدن و كسستكىناپذير و چون با آسيدها تركيب شود سميّت بهم رساند و كات كبود كه معروف است جسمى است مركب از جوهر گوگرد و مس در طب و جراحى مستعمل است * ( كبالت ) Cobalt فلزى است كه در طبيعت به مقدار كم موجود و اغلب با نيكل همراه است در سنهء ( 1187 ) هجرى مطابق ( 1773 ) ميلادى ( براند ) خالص آن را بدست آورد رنكش فولادى و چون صيقلى نمايند مثل نقره سفيد گردد تركيبات اين فلز در نقاشى روى چينى و رنك كردن شيشه مستعمل است و اين جسم جزء تركيب مركب عشقبازى است كه در فرنكستان معمول است و آن مركبى است كه با آن خطى رسم نمايند كه آن خط غير مرئى است و چون كاغذ را گرم نمايند سبز مىشود و بعد از سرد شدن دوباره بىرنك مىكردد * « 1 » قلع ( اطن ) Etain فلز سفيدرنكى است كه معروف قدمأ بوده بسيار نرم و چكشخوار در اندود كردن ظروف مس مستعمل است * آهن ( فر ) Fer فلزى است كه در طبيعت كمال وفور را داشته و موارد استعمال آن در طب و صنايع مستغنى از تعريف است * ( ليتيم ) Lithium فلزى است سفيد و سبك وزن به حالت آزادى در طبيعت موجود نيست ولى املاح آن يافت مىشوند و اكسيد دولتيم از تركيبات اين جسم و معروف به ليتين است در
--> ( 1 ) طرز ساختن مركب عشقبازى ازاينقرار است يك جزو كبالت خاكسترى را در سه جزو جوهر شوره مىريزند بعد 24 جزو آب به آن اضافه مىنمايند بالاخره يك جزو نوشادر به آنها علاوه كرده خوب مخلوط نموده صاف مىكنند *